Dec
21
Jan Zamoyski pisał w akcie fundacyjnym Akademii:
Filed Under Jan Zamoyski pisał w akcie fundacyjnym Akademii: | Comments Off
Jan Zamoyski pisał w akcie fundacyjnym Akademii: „[...] Na ten koniec takie czynię nauki rozłożenie: w pierwszej klasie początki nauki moralnej i od polskiego języka zaczynając początki gramatyki łacińskiej i greckiej dawane będą. W drugiej moralna nauka, syntaksis i prozodia rzeczonych języków. W trzeciej same tylko początki retoryki, tłumaczenie i okazywanie osnowy dobieranych w językach polskim, greckim i łacińskim pisarzów, sfera (astronomia), arytmetyka, jeometria z doświadczeniami w polu i logika. W czwartej historia naturalna, fizyka i nauka lekarska. W piątej historia powszechna, i wymowa. Nauczyciel wymowy zawsze materie ściągające się do Rzeczypospolitej dawać swoim uczniom powinien, a w dziejopiśmie przyczyny główniejszych w rządach odmian i one przyrównywać do kraju starać się będzie. W szóstej klasie nauczyciele moralnej nauki uczyć będą obowiązków człowieka i powinności obywatela. W siódmej tłumaczone będą prawa w powszechności. W ósmej prawa ojczyste, statuty, sądów gatunek i sądzenia sposób.”
Językami wykładowymi była łacina i greka. Język polski odgrywał niewielką rolę w Akademii Zamojskiej. Tendencja do ograniczania języka polskiego wynikała z przekonania, że łacina jest jedynym językiem godnym używania przy omawianiu spraw naukowych. W niższych klasach nauczano ortografii polskiej w opracowaniu Kochanowskiego, tłumaczono teksty z polskiego na łacinę i grekę, w starszych klasach natomiast wprowadzono przekłady „tekstów retorycznych” z polskiego na łacinę.
Cały kurs nauki trwał 11 lat, to jest od siódmego do osiemnastego roku życia. Początkowo przeznaczona dla szlachty; po reorganizacji jednak udział dzieci szlacheckich wynosił tylko 20 %, a z czasem spadł do 10 %. Liczba uczniów w ciągu pierwszych czterdziestu lat wynosiła 2745, czyli średnio kształcono siedemdziesięciu uczniów rocznie.
Comments
You must be logged in to post a comment.